Blog: Het einde van de functiedenkers

Self fulfilling prophecy

Een ambtenaar heeft een functie. Dit staat verwoord in de rechtspositie van ambtenaren. Zo diepgeworteld en verankerd is het functiedenken inmiddels. Het past geheel in de lijn van het ‘oude denken’. Structuren en systemen zorgen er vooral voor dat de bestaande structuren en systemen in stand blijven, waarmee het oude leiderschap wordt gefaciliteerd en gestimuleerd.

Het denken vanuit functies laat zien dat de nadruk ligt op het vooraf structureren van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Immers, de organisatie is een optelsom van functies verankerd in een functieboek en vertaald naar een organogram. Zelfs de accountant die de jaarstukken controleert vraagt ernaar. Terwijl de tijd is gekomen om het traditionele denken te doorbreken.

Harkje

Het harkje van het organisatieschema zorgt voor duidelijkheid. Het bewaakt daarmee het grotere goed dat voor iedereen als onmisbare basis dient. Ter lering en vermaak bouwen we er hele circussen omheen. Van het inrichten van de gesprekscyclus voor functionering en beoordeling tot het opstellen van directie- en afdelingsplannen. Maar wie of wat is er eigenlijk gediend bij deze poppenkast?

Gekunsteld

Het wordt steeds meer zichtbaar dat inwoners zich niet meer begrepen voelen door de gemeente. De samenleving vraagt om participatie. Het oude denken blijft de oplossing zoeken in het creëren van een nieuwe functie in het functieboek en het opstellen van een passend functieprofiel. De aangeleerde reflex voor een oplossing in het klassieke functiedenken!

In dit profiel is opgenomen wat iemand geacht wordt te doen. Niet meer en niet minder. Omdat dit toch wel voor starheid zorgde, hebben de functiedenkers bedacht dat generiek omschreven functies de oplossing zijn. Een wanhopige drift om binnen de rechtspositie tot een gekunstelde flexibiliteit te komen. Ook dit generiek profiel zorgt er niet voor dat de opgaven vanuit de samenleving en de krachten van medewerkers centraal staan.

Daar ben ik niet van

Het functiedenken belemmert medewerkers om samen te werken. Het roept herkenbare reacties op; “daar ben ik niet van, het zit niet in mijn takenpakket, je moet bij een andere afdeling zijn.” Als collega kom je met zo’n antwoord geen steek verder. Sterker nog, het kost energie. Het brengt het oplossen van vraagstukken niet dichterbij. Daarbij versterkt het het ‘van het kastje naar de muur’ gevoel bij de inwoner.

Visitekaartje

We hebben ons allemaal ingebeeld dat het hebben van een functie belangrijk is. Wat zet je anders op je visitekaartje? Wat geef je voor antwoord als iemand op een verjaardag vraagt wat je functie is? En wat is de volgende functie op je carrièreladder? Allemaal ideeën die we vanuit het systeemdenken hebben bedacht. We houden ze krampachtig in stand en kunnen ze maar moeilijk loslaten.

Het gaat daarbij niet om wat het beste is voor onze klant, de inwoner, maar alleen om wat goed is voor onszelf. Want laten we wel wezen: zou de inwoner het iets kunnen schelen welke functie iemand heeft? De inwoner wil vooral zo goed mogelijk geholpen worden en een oplossing voor zijn vraag. Als we de inwoner en de vraag echt centraal stellen, is het einde van de functiedenkers eindelijk nabij!

Over de auteur - Johan de Jager

Johan-197x297De organisatiecoach, die organisaties een nieuw perspectief biedt, laat inzien dat het anders kan en resultaten biedt. Organisaties in beweging brengt, denk- en doe patronen doorbreekt en vernieuwingen laat ontstaan vanuit de kracht van de mensen zelf. 

Deel deze blog!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *